تانری نین آدییلا

تورک دیلی یازی قوراللاری2

(خلاصه ای بر قوانین نوشتاری زبان تورکی با الفبای عربی)

بیرینجی و ایکینجی تورک دیلی اورتوقرافی سمیناری نین آلدیغی قرارلار

دکتر جواد هیئت (رئیس سمینار)

E سسی :

بو سس تورک سوزلرینین هر یئرینده آشاغیداکی علامتلرینین موافیق فورمو ایله ایفاده اولاجاق :

ائـ , ئـ , ئ

میثال اوچون :

ائشیدیرم – دئمه میشم – یئمیشم – گئدیرم – یئ (بخور ) – دئ (بگو )

بو سس Y  سسینین جواریندا گلیرسه , ایستر آلینما , ایستر اؤز سؤزلریمیزده موطلق یازیلمالیدیر :

قئید , مئیل , سئیر , شئیدا , گونئی , جئیران , هیئات

همین سسی اصلینده i سسی , بیزده ایسه E سسی ایله ایفاده اولان فارس و عرب کؤکلو کلمه لرده یازماق لازیمدیر :

تسبئح , سفئه , بئچارا , بئساواد

سس سیزلرین یازیلیشی :

عربجه سؤزلرین یازیلیشیندا عرب دیلینه مخصوص اولان صامت لر(سس سیزلر) قوروناجاق :

 دوغرو : طلیعه , ثوریّا , صاباح , ظارافات , مدّاح , صرّاف

 یانلیش : تلیعه   , سورییا , صاباه , زارافات , مدّاه ,  سرّاف

H صامتی (هـ - ه – ـهـ - ـه ) بیچیمیینده یازیلمالیدیر فقط :

 همیشه , مئه , شئه , ساهمان , آللاه , هله

 یانلیش : حمیشه , مئح , شئح , ساحمان , آللاح , حله

ایکی i  سسینین آراسیندا گلن Y سسی گ (یوموشاق گ) ایشاره سی ایله یازیلمالیدیر:

ایگید , ایگیرمی , گتیردیگیم , چیگین , دئدیگیم , گزدیگیم

 آرتیق ایضاح : " گ " یازیلیر آما " ی " سسی وئریر سونوچدا

کلمه نین گؤرونوشونو ساخلاییب , کؤکونو ایتیرمه مک اوچون "ک" حرفی ایکی سسلی آراسیندا قالیب " ی " سسینه چئوریلدیگی زامان " گ " ایله یازیلمالیدیر.

میثال :  چؤرگیم , گله جگیم , گؤروندوگو , شاعیرلر درنگی , ایسته گیم , اؤلوم ملگی

تلفوظوندن آسیلی اولمایاراق یابانچی کلمه لرین باشلانیشیندا و بعضا اورتاسیندا " ق " کیمی سسلنن "غ" حرفی اولدوغو کیمی یازیلاجاق * :

غریب , غزل , غم , افغان

تشدید علامتی :

عرب کؤکلو کلمه لرده تشدید علامتی قورونمالیدیر, آنجاق تورکجه سوزلرده و اوروپا سؤزلرینده تشدید ایشلنمز :

 موکمّل  , موفقیّت  , ادبیّات  ,  مدنیّت

 دوققوز  , تئللی  , سککیز , چیللی

همزه لی کلمه لر حاقّیندا

 کلمه نین سونوندا گلن ساکین همزه  سسیندن سونرا گلسه "ا" بیچیمینده یازیلاجاق :

 منشأ ,  مبدأ

همین نوع همزه A سسیندن سونرا گلسه , تلفّوظده غیرفعال اولدوغونا گؤره یازیلمایاجاق :

 اینشا  , ایملا  , ایجرا  , اوولیا , ایبتیلا

 سسی ایله سسلنن همزه " أ " بیچیمینده یازیلاجاق :

 جورأت  , تأسّوف , هئیأت , مسأله  , نشأت

 یانلیش : جورئت , هیئت , مسئله , نشئت

i سسی ایله سسلنن همزه " یـ " حرفی ایله ایفاده اولاجاق :

 رییس  , ایسراییل  ,  کایینات  , فدایی , داییر

 یانلیش : فدائی , رئیس , فدائی , دائیر

تنوین قبول ائدن همزه بوردا گؤروندوگو کیمی یازیلمالیدیر :

 جوزئاً  , ایستیثنائاً

 * دوکتور محمد علی فرزانه اؤز کیتابیندا " غ " ایله باشلانان یابانچی کلمه لر "ق" ایله یازیلمالیدیر دئمیشدیر  ، آما اورتوقرافی سمیناریندا  "غ" حرفی اولدوغو کیمی یازیلماغا قرار وئریلیبدیر .